Ateb y Galw: Tudur Huws Jones
- Cyhoeddwyd

Y cerddor a'r newyddiadurwr Tudur Huws Jones sy'n ateb ein cwestiynau yr wythnos hon.
Mae Tudur yn wreiddiol o Langefni ac dros y blynyddoedd wedi chwarae'r banjo, mandolin, a'r bouzouki i fandiau fel Gwerinos, 4 yn y Bar, Cilmeri a Branwen. Mae hefyd wedi chwarae gyda artistiaid fel Dafydd Iwan, Bryn Fôn, Tecwyn Ifan a Siân James.
Beth ydi dy atgof cyntaf?
Roedd traed y cloc mawr oedd yn nhŷ Nain Niwbwrch wedi cael eu cerfio ar ffurf traed llew, a dwi'n cofio cropian ar y llawr yn eu teimlo, a rhyfeddu atyn nhw. Wn i ddim fasa fy oedran ar y pryd, ond go brin mai babi oeddwn i.
Dy hoff le yng Nghymru a pham?
Dwi'n hoffi pob rhan ohoni, ond oherwydd cysylltiadau teuluol mae gan Llangefni a Niwbwrch - yn enwedig Llanddwyn - le arbennig yn fy nghalon.
Y noson orau i ti ei chael erioed?
Mae 'na lwythi o nosweithiau cofiadwy efo teulu a ffrindiau, ac mae'n anodd meddwl am un yn benodol, ond roedd cael cyfle i gyfeilio - ynghŷd â'm cyfaill Tudur Morgan - i'r anfarwol Ronnie Drew o'r Dubliners mewn cyngerdd yng Nghaerdydd, a threulio diwrnod yn ei gwmni, yn ymarfer a sgwrsio a chwerthin, yn brofiad bythgofiadwy. Arwr!
Disgrifia dy hun mewn tri gair.
Gwyllt (weithia), gwirion (yn aml) a gofalgar (bob amser gobeithio).

Roedd Tudur yn arfer gweithio i bapurau newydd Yr Herald/Daily Post
Pa ddigwyddiad yn dy fywyd sy' o hyd yn gwneud i ti wenu neu chwerthin pan ti'n meddwl nôl?
Pan ddaru Wil Art ddod â phen mochyn efo fo i gig Y Cynghorwyr yng Nghlwb Ifor Bach. Mi gafodd ei luchio i'r gynulleidfa (y pen mochyn, nid Wil) ond 'daeth o ddim yn bell achos roedd o'n blydi trwm!
Roedd y cyw iâr a giblets gafodd eu taflu at y gynulleidfa yn y Marine yn Aberystwyth y penwythnos cynt yn llawer haws i'w trin. 'Dwn i ddim be oedd yr eglurhad tu ôl i'r fath ymddygiad ffiaidd, ond Wil oedd o de?
Beth oedd y digwyddiad a gododd y mwya' o gywilydd arnat ti erioed?
Pan oeddwn i'n olygydd ar bapur wythnosol Yr Herald, mi sgwennais bennawd i fynd efo stori'n ymwneud â'r argyfwng clwy traed a'r genau a achosodd cymaint o anhrefn yn 2001. A dyna oedd y pennawd ar ein prif stori yr wythnos honno - 'ANHREFN!', mewn llythrennau bras, anferthol.
Roedd o'n eitha' trawiadol, ond och a gwae, pan ddaeth y papur allan y bore wedyn mi welais fy nghamgymeriad yn syth. Roeddwn i wedi camsillafu'r gair, a be oedd ar flaen y papur mewn teip bras, 200pt, ond y gair 'ANRHEFN'. Os am wneud camgymeriad, waeth iddo fo fod yn un mawr ddim!
Pryd oedd y tro diwethaf i ti grïo?
Pan welais y pennawd hwnnw! Na, yn lansiad albym ddiweddaraf Meinir Gwilym, Caneuon Tyn yr Hendy, yn Llofft, Felinheli, pan ganodd hi 'Hon yw Mharadwys i'.

Tudur yn mwynhau dros ŵyl y Nadolig
Oes gen ti unrhyw arferion drwg?
Llwyth!
Beth yw dy hoff lyfr, ffilm neu bodlediad a pham?
Cwestiwn anodd i rywun sy'n caru llyfrau a ffilms, ond am rŵan mi wnâi ddewis llyfr: Lonesome Dove gan Larry McMurtry, a ffilm: Pulp Fiction.
Byw neu farw, gyda phwy fyddet ti'n cael diod? Pam?
Earl Scruggs - arloeswr yr arddull banjo 5-tant sydd mor nodweddiadol mewn cerddoriaeth Bluegrass - er mwyn dysgu gan y meistr.
Pa lun sy'n bwysig i ti a pham?
Fy mrawd, Ems, dynnodd y llun yma o'n chwaer, Gwenda. Mi gollon ni Gwend yn 2007, a fy mam yn 2009, a dwi'n colli'r ddwy bob dydd.

Gwenda, chwaer Tudur a fu farw yn 2007
Dyweda rywbeth amdanat ti dy hun nad oes yna lawer o bobl yn ei wybod.
Fi oedd y person cyntaf yn Ysgol Gyfun Llangefni i fethu arholiad Lefel 'O' Ffrangeg. Dwi'n cofio'r athro, Mr G I Jones yn fy hysbysu o'r ffaith alaethus honno. Roedd o'n fwy siomedig na fi, ond dwi'n difaru heddiw, na fyswn i wedi gwneud mwy o ymdrech i ddysgu'r iaith.
Ar dy ddiwrnod olaf ar y blaned, beth fyddet ti'n ei wneud?
Cael picnic a gwin neis mewn lle braf efo teulu a ffrindiau. Wedyn cael sesiwn gerddorol, (a fel arall), efo ffrindiau, gyda chyri da i orffen y noson.
Petaset ti'n gallu bod yn rhywun arall am ddiwrnod, pwy fyddai ef/hi?
Rhywun hollalluog fyddai'n medru sicrhau'r canlynol: heddwch parhaol bydeang a diwedd ar dlodi am byth; Cymru i ennill cwpan pêl-droed y byd a lot o bethau eraill; y tîm rygbi i ennill y Gamp Lawn bob yn ail tymor (s'dim isio bod yn farus nagoes?) a Chwpan Rygbi'r Byd, ac yn bennaf oll rhyddid neu annibyniaeth i Gymru.
Hefyd o ddiddordeb: