Problemau ariannol ar fferm gymunedol

  • Cyhoeddwyd
Fferm Moelyci

Mae'r fferm gymunedol gyntaf ym Mhrydain mewn trafferthion ariannol, ac yn wynebu cael ei gwerthu.

Fe fydd 750 o randdeiliaid canolfan amgylcheddol Moelyci ger Bangor yn cwrdd ddiwedd y mis.

Fe fyddan nhw'n trafod cynnig gan elusen ym Mhowys i gymryd y llyw a rheoli'r fenter.

Ond gallai hyn olygu gwerthu mynydd Moelyci ac adeiladu cartrefi fforddiadwy a phrosiect ynni adnewyddadwy ar safle'r fferm.

Fe gafodd Moelyci ei sefydlu 10 mlynedd yn ôl pan werthodd y perchnogion blaenorol - stâd Penrhyn - y safle.

Fe ddaeth pobl leol at ei gilydd i'w brynu, er mwyn rhwystro datblygu nifer o dai gwyliau. Erbyn hyn, mae'n cynnwys 350 acer o dir, tŷ fferm ac adeiladau fferm, rhandiroedd a gardd farchnad.

'Trafferthion ers amser'

Y llynedd, yn dilyn trafferthion ariannol, fe gafodd bwrdd cyfarwyddo'r fenter gyngor gan Ymddiriedolaeth Tir Cwm Harry i reoli Moelyci.

Mae'r ymddiriedolaeth yn canolbwyntio ar ailgylchu a rheoli tir.

Mewn llythyr cyfrinachol at randdeiliaid gafodd ei weld gan BBC Cymru, mae'r Ymddiriedolaeth nawr yn awgrymu y dylai gael lês o 28 mlynedd ar y safle, yn cynnwys y dewis i'w brynu yn ystod y tair blynedd gyntaf.

Mae'r llythyr hefyd yn dweud y dylai'r Ymddiriedolaeth gael rhyddid i ystyried nifer o fesurau - yn eu mysg, mae gwerthu'r safle a datblygu prosiect ynni.

Yn ôl yr Ymddiriedolaeth, bydd yn buddsoddi oddeutu £180,000 yn y fenter, gan gadw Moelyci fel canolfan amgylcheddol ac o dan berchnogaeth gymunedol.

Fe ddywedodd llefarydd ar ran bwrdd Moelyci nad oedd am wneud sylw ar y cynigion cyn y cyfarfod rhanddeiliaid ar Mehefin 27.