"An t-Eilean": An àireamh luchd-coimhid a bu mhotha o thòisich BBC ALBA

Sanas margaidheachd bho An t-Eilean Tùs an deilbh, MG ALBA
  • Air fhoillseachadh

Choimhead 700,000 duine an dràma Gàidhlig, An t-Eilean, an dèidh dha nochdadh air BBC4 air a' mhìos a chaidh, a rèir nan àireamhan as ùire.

Tha dearbhadh ann cuideachd gun do choimhead barrachd dhaoine an sreath na prògram Gàidhlig sam bith bho thòisich seanail BBC ALBA.

A dh'aindeoin mar a shoirbhich leis an dràma, a chosg £4m, tha deasbad air a bhith ann mu na caractaran a' cleachdadh measgachadh de Ghàidhlig agus Beurla.

Nochd dragh ann gum faod seo teachdaireachd a sgaoileadh nach eil a' Ghàidhlig làidir mar chànan coimhearsnachd.

Bho shealladh MG Alba, a bhios a' ruith BBC ALBA, b' e roghainn chruthachail a bh' ann, agus a' riochdachadh mar a bhios daoine a' bruidhinn sna sgìrean as motha far a bheil a' Ghàidhlig.

Aodhán Mac Ruaidhrí, Sadie Drye agus Flòraidh Stevenson
Fo-thiotal an deilbh,

Aodhán Mac Ruaidhrí, Sadie Drye agus Flòraidh Stevenson

Dh'iarr BBC Naidheachdan air triùir oileanach bho Chomunn Oiseanach Oilthigh Ghlaschu beachd a thoirt.

Tha Flòraidh Stevenson a' smaoineachadh gur e "deagh cheum air adhart a bh' ann airson phrògraman Gàidhlig".

Rinn a caraid, Sadie Drye, moladh air An t-Eilean: "Daoine a chaidh tro fhoghlam tro mheadhan na Gàidhlig, 's e cuspair na sgoile a th' ann dhaibh agus tha e a' sealltainn dhaibh gum bi daoine ga cleachdadh agus gu bheil sin fìor mhath."

Ach bha dragh air Aodhán Mac Ruaidhrí gum biodh luchd-coimhid aig nach eil a' Ghàidhlig "a' smaoineachadh nach eil Gàidhlig feumail mar chànan làitheil oir bidh daoine daonnan a' dol a-steach don Bheurla".

Prìomh charactar An t-Eilean na seasamh le caisteal air a beulaibhTùs an deilbh, MG ALBA

Rinn an Dr Cassie Smith-Christmas à Ollscoil na Gaillimhe ann an Èirinn rannsachadh air 'code-switching' - an cleachdadh còmhraidh nuair a bhios daoine a' dol bho aon chànan gu tè eile.

Ged a tha seo nàdarrach gu leòr, tha i ag ràdh gum faod buaidh a bhith aige nuair a tha mion-chànan air a taisbeanadh mar seo sna meadhanan.

Mhìnich i: "Gu làitheil, nuair a tha daoine a' bruidhinn ri chèile, chan eil code switching a' dèanamh cron.

"Ach mura h-eil àite ann ann far am bu chòir, no far a bheil thu comasach, no far a bheil fàilte agadsa dìreach Gàidhlig a bhruidhinn - uill, tha sin a' dèanamh cron.

"Air sgàth 's nach eil àitichean ann far a bheil Gàidhlig làidir agus mar an cànan coimhearsnachd, chanainnsa gur e sin an t-adhbhar gu bheil daoine a' smaoineachadh 'tha sin tàmailteach nach eil prògram ann, dìreach leis a' Ghàidhlig',"thuirt i.

Dithis charactaran san t-Eilean a' bruidhinn ri chèile Tùs an deilbh, MG ALBA
Fo-thiotal an deilbh,

Tha MG Alba a' dìon mar a tha caractaran a' comhradh agus a' gluasad eadar a' Ghàidhlig agus a' Bheurla

Tha Àrd-oifigear MG Alba, Dòmhnall Caimbeul, a' dion sgriobta An t-Eilean a tha "fìrinneach dhan t-saoghal sa bheil daoine beò".

Thuirt e: "Tha fios againn gu bheil diofar bheachdan aig diofar dhaoine agus 's e deagh rud a tha sin agus tha mi glè chinnteach gum bi sin air aire luchd-sgrìobhaidh nuair a bhios sinn a' dol air adhart."

Tha MG Alba toilichte le àireamhan an luchd-coimhid agus iad dòchasach gum fosgail seo cothroman a bheir tuilleadh maoineachaidh gu prògraman Gàidhlig.

'S cinnteach gun lean an deasbad mun bhuannachd a bhios ann don chànan fhèin.

Aig an ìre seo, mar a chanadh iad anns An t-Eilean agus san taigh agamsa - 's e mystery a th' ann.

Chìthear An t-Eilean air iPlayer a' BhBC.